علوم پایه و بنیادین

253 دنبال کننده

مرجعی برای جدیدترین اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی علوم پایه. پوشش جامع تازه‌های علم شامل مباحث ریاضیات محض و کاربردی، فیزیک مدرن، شیمی و علوم زمین. با مطالعه‌ی این بخش، دانش خود درباره‌ی اصول بنیادین حاکم بر طبیعت را به‌روز نگه دارید.

پیشنهاد سردبیر
آخرین مطالب
فروریختن مرکز خرید در زلزله شهر کوماموتو
زلزله ۶٫۸ ریشتری ژاپن؛ چرا زمین‌لرزه‌های کم‌عمق درون صفحه‌ای بسیار خسارت‌بار هستند؟

فروپاشی طبقه‌ی دوم یک مرکز خرید، به‌دام‌افتادن مشتریان و تخریب دیوار قلعه‌ی ۵۵۰ ساله، بخشی از خسارت‌های زلزله‌ی ۶٫۸ ریشتری اخیر ژاپن بود.

4
3 روز قبل
کوه اتنا در سیسیل
معمای کوه اتنا؛ چرا فعال‌ترین آتشفشان اروپا از قوانین زمین‌شناسی پیروی نمی‌کند؟

کوه اتنا، فعال‌ترین آتشفشان اروپا، ممکن است برخلاف تمام آتشفشان‌های بزرگ جهان، از مکانیسمی کاملاً جدید و ناشناخته تغذیه کند.

2
4 روز قبل
نور
آزمایش ذهنی که درک ما از نور را متحول می‌کند؛ با بریدن یک فوتون چه اتفاقی می افتد؟

فیزیکدانان نروژی نشان داده‌اند که برداشتن ناگهانی یک آینه در میانه‌ بازتاب یک فوتون، آن را به دسته‌ای از فوتون‌های جدید با رنگ‌های مختلف تبدیل ...

3
5 روز قبل
زمین کشاورزی
بحران کاهش مواد مغذی؛ آیا کشاورزی بازسازنده راه نجات سفره‌ها است؟

کشاورزی مدرن با شخم‌زدن و استفاده‌ی بی‌رویه از سموم، شبکه‌های حیاتی خاک را نابود کرده و ارزش غذایی محصولات را کاهش داده است.

4
6 روز قبل
نمای شماتیک و برش‌خورده از ساختار درونی زمین که لایه‌های مختلف شامل پوسته، گوشته، هسته بیرونی مایع و هسته درونی جامد را به‌صورت جداشده و درخشان در فضا نشان می‌دهد.
دمای هسته زمین شاید هزار درجه کمتر از تصور پیشین دانشمندان باشد

روش جدید اندازه‌گیری آهن مذاب نشان می‌دهد هسته زمین شاید تا هزار درجه سانتی‌گراد سردتر باشد؛ این موضوع می‌تواند معمای دیرینه میدان مغناطیسی را حل ...

3
6 روز قبل
تصویرسازی هنری از دوره‌ جهش سرخس‌ها پایان تریاس
آتشفشان‌ها رویداد مرگ بزرگ را آغاز کردند اما گیاهی غیرمنتظره آن را تشدید کرد

حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش، آتشفشان‌ها رویداد انقراض مرگ بزرگ را آغاز کردند، اما عاملی غیرمنتظره آن را به فاجعه‌ای بزرگ‌تر تبدیل کرد.

5
7 روز قبل
تصویرسازی از ماده کوانتومی
دانشمندان برای نخستین‌بار از اتم‌های طلا ماده کوانتومی دمای اتاق ساختند

پژوهشگران با ساخت ماده‌ جدیدی از جنس طلا و شیشه، توانسته‌اند برای اولین‌بار رفتارهای کوانتومی عجیب را در دمای اتاق به نمایش بگذارند.

3
7 روز قبل
دهانه برخوردی کشف شده به کمک گوگل مپس
گودال مرموز کشف‌شده در گوگل مپس، دهانه‌ شهاب‌سنگی ۳۹۰ میلیون ساله از آب درآمد

گودال عظیمی که توسط ستاره‌شناسی آماتور در تصاویر گوگل مپس کشف شد، پس از بررسی‌های میدانی، به عنوان دهانه‌ی برخوردی شهاب‌سنگ ۳۹۰ میلیون تایید شد.

5
12 روز قبل
ماهواره‌ LARES-2
پیچش عسل‌وار فضا-زمان؛ پیش‌بینی عجیب اینشتین با دقت بی‌سابقه در مدار زمین تایید شد

ماهواره‌ای که ظاهری شبیه گوی دیسکو دارد، به دانشمندان کمک کرده است یکی از دشوارترین پیش‌بینی‌های آلبرت اینشتین را با دقتی بی‌سابقه آزمایش کنند.

1
14 روز قبل
رایان گاسلینگ در لباس فضانوردی ناسا در فیلم پروژه هیل مری
فیلم سینمایی «پروژه هیل مری» تا چه حد از نظر علمی دقیق است؟

پروژه هیل مری یکی از علمی‌ترین فیلم‌های علمی‌تخیلی سال‌های اخیر محسوب می‌شود؛ اما مفاهیم مطرح‌شده در آن چقدر به واقعیت نزدیک هستند؟

6
16 روز قبل
جاده و خطوط سفید کنار آن
داستان خط سفید کنار جاده؛ اختراعی فراموش‌شده که جان افراد بی‌شمار را نجات داده است

خط سفید کنار جاده امروز بخشی عادی از مسیرهای رانندگی است، اما زمانی ایده‌ای بحث‌برانگیز بود که بسیاری از مسئولان با آن مخالفت می‌کردند.

5
17 روز قبل
نمای سیاره زمین از ایستگاه فضایی بین‌المللی
کابوس جوش سرد؛ چرا فلزات در فضا به یکدیگر می‌چسبند؟

جوش سرد پدیده‌ای کمتر شناخته‌شده اما بسیار مهم است که می‌تواند سرنوشت یک مأموریت فضایی را تغییر دهد.

13
18 روز قبل
فروچاله
دشت قونیه در حال فروپاشی؛ بحران خاموش آب‌های زیرزمینی ترکیه

فروچاله‌های ناشی از خشکسالی و برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی در دشت قونیه ترکیه، آینده منابع آب و امنیت غذایی را با تهدیدی فزاینده روبه‌رو کرده‌اند.

8
18 روز قبل
یک باتری در حال فشرده شدن در دستگاه پرس طرح گرافیکی
یافته اعجاب‌انگیز: فشردن باتری‌، طول عمر آن را دو برابر می‌کند

پژوهشگران با اعمال فشار مکانیکی مشخص موفق شدند طول عمر مفید باتری‌های لیتیومی را به دو برابر افزایش دهند.

20
19 روز قبل
پژوهشگر درحال بررسی بتن سرویس بهداشتی رومی ایتالیا
کشف راز استحکام شگفت‌انگیز بتن رومی در توالت ۱۹۰۰ ساله

سرویس بهداشتی کوچکی که حدود ۱۹۰۰ سال پیش در ویلای امپراتور هادریان ساخته شد، به یکی از ارزشمندترین آزمایشگاه‌های باستان‌شناسی جهان تبدیل شده است.

7
19 روز قبل
جزیره سن-پل در اقیانوس هند
دانشمندان برای نخستین بار شکل‌گیری بستر جدید دریا را مشاهده کردند

پس از دهه‌ها مطالعه غیرمستقیم، پژوهشگران سرانجام توانستند تولد بخشی از کف اقیانوس را در زمان وقوع مشاهده کنند.

1
21 روز قبل
تصویر مفهومی سامانه رایانه کوانتومی
رایانه کوانتومی به کمک همجوشی هسته‌ای آمد؛ گامی تازه برای تولید سوخت نیروگاه‌های آینده

پژوهشگران با ترکیب هوش مصنوعی، ابررایانه و رایانه کوانتومی موفق شده‌اند یکی از پیچیده‌ترین مسائل پیش روی رآکتورهای همجوشی هسته‌ای را شبیه‌سازی کنند.

8
21 روز قبل
شبیه‌سازی هوش مصنوعی از برخورد سیارک با زمین
بمباران بی‌امان زمین توسط سیارک‌ها تشکیل اولین قاره‌ها را به تأخیر انداخت

پژوهشگران می‌گویند برخوردهای پیاپی سیارک‌ها آن‌قدر گرما تولید می‌کرد که پوسته اولیه زمین فرصت سخت شدن و تشکیل نخستین قاره‌ها را پیدا نمی‌کرد.

3
22 روز قبل
جوراب های سوراخ بازیکن فوتبال
راز جوراب‌های پاره بازیکنان در جام جهانی ۲۰۲۶ چیست؟

سوراخ‌های روی جوراب برخی فوتبالیست‌ها این روزها به یکی از سوژه‌های بحث‌برانگیز جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل شده است.

25
25 روز قبل
لباس غواصی سوسک سایبورگ
سوسک‌های سایبورگ حالا می‌توانند زیر آب نیز نفس بکشند

دانشمندان با ساخت لباس غواصی مینیاتوری برای سوسک‌های سایبورگ، آن‌ها را قادر کرده‌اند تا ساعت‌ها زیر آب حرکت کنند.

24
25 روز قبل
جاده آپیا در رم
راز جاده‌های مستقیم باستان؛ رومی‌ها چگونه بدون جی‌پی‌اس مسیرهای دقیق طراحی می‌کردند؟

مهندسان روم باستان نزدیک به دو هزار سال پیش شبکه‌ای از جاده‌ها را ساختند که برخی از آن‌ها صدها کیلومتر بدون انحراف ادامه دارند.

24
26 روز قبل
پرچم‌های مکزیک روی صندلی‌های استادیوم آزتکا
فیزیک علیه انگلیس؛ مکزیک تنها حریف سه‌شیرها در یک‌هشتم جام جهانی نیست

بازیکنان انگلیس در تقابل با مکزیک در مرحله یک‌هشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶، باید در یکی از سخت‌ترین ورزشگاه‌های دنیا بازی کنند.

27
27 روز قبل
تصویرسازی امواج رنگی خروجی از یک پنل مربعی در محیط داخلی ساختمان
پنل‌های متاکریستال ارزان‌قیمت، امواج بی‌سیم را از موانع عبور می‌دهند

پژوهشگران دانشگاه آلتو پنلی چاپ سه‌بعدی ساخته‌اند که می‌تواند امواج رادیویی را بدون برق و سخت‌افزار اضافی از میان موانع هدایت کند.

1
27 روز قبل
زمین و لایه اوزون
تخریب لایه اوزون مدت‌ها پیش از کشف حفره اوزون آغاز شده بود

پژوهشی تازه نشان می‌دهد تخریب لایه اوزون از اواخر دهه ۱۹۵۰ شروع شده و عامل اولیه آن نه CFC-ها، بلکه ماده‌ای شیمیایی دیگری بوده است.

17
28 روز قبل
تونل زیرزمینی برخورددهنده هادرونی بزرگ
بزرگ‌ترین شتاب‌دهنده ذرات دنیا برای دریافت مهم‌ترین ارتقای تاریخ خود خاموش شد

برخورددهنده هادرونی بزرگ، بزرگ‌ترین و قدرتمندترین شتاب‌دهنده ذرات جهان، پس از حدود ۱۵ سال فعالیت خاموش شد.

7
09 تیر 05